NHỮNG ĐIỂM MỚI ĐÁNG CHÚ Ý CỦA NGHỊ ĐỊNH 134/2026/NĐ-CP VỀ QUYỀN TÁC GIẢ, QUYỀN LIÊN QUAN

Ngày 06/4/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 134/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung Nghị định 17/2023/NĐ-CP nhằm hướng dẫn thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan. Nghị định có hiệu lực từ 09/4/2026, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng của pháp luật Việt Nam trước sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI).

Những nội dung nổi bật của nghị định này như sau:

1. Lần đầu tiên quy định về tác phẩm có sử dụng AI

Nghị định bổ sung quy định về việc phát sinh quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình và chương trình phát sóng có sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Theo đó, việc sử dụng AI không mặc nhiên làm mất quyền tác giả, nhưng con người phải giữ vai trò sáng tạo mang tính quyết định và chịu trách nhiệm đối với kết quả cuối cùng.

2. Xác định rõ điều kiện để tác phẩm có AI được bảo hộ

Một tác phẩm có sử dụng AI chỉ được bảo hộ khi đáp ứng đồng thời các điều kiện như:

– Con người có đóng góp sáng tạo đáng kể và mang tính quyết định;

– Con người kiểm soát, lựa chọn, chỉnh sửa hoặc quyết định kết quả cuối cùng;

– Không xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan của người khác trong quá trình sử dụng dữ liệu đầu vào.

3. Bổ sung nghĩa vụ chứng minh quá trình sáng tạo có sử dụng AI

Khi đăng ký quyền tác giả hoặc giải quyết tranh chấp, chủ thể quyền có thể phải cung cấp tài liệu chứng minh quá trình sáng tạo như: Bản thảo; dữ liệu đầu vào; lịch sử câu lệnh (prompt); tài liệu thiết kế; các phiên bản chỉnh sửa; tài liệu thể hiện sự kiểm soát của con người đối với sản phẩm do AI hỗ trợ tạo ra.

4. Mở rộng phạm vi điều chỉnh của Nghị định

Phạm vi điều chỉnh được cập nhật để phù hợp với Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025, bổ sung các quy định liên quan đến AI, đăng ký quyền tác giả và cơ chế quản lý quyền trong môi trường số.

5. Hoàn thiện quy định về đăng ký quyền tác giả, quyền liên quan

Nghị định sửa đổi, bổ sung thành phần hồ sơ, tài liệu chứng minh quyền đăng ký, quy trình xử lý hồ sơ và một số nội dung liên quan nhằm tạo thuận lợi hơn cho tổ chức, cá nhân khi thực hiện thủ tục hành chính.

6. Hoàn thiện cơ chế quản lý tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả

Các quy định về tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả, quyền liên quan được sửa đổi theo hướng minh bạch hơn về quản trị, thu và phân phối tiền bản quyền, góp phần bảo vệ tốt hơn quyền lợi của chủ sở hữu quyền.